historie juttepeer

                                                                 
                                                                  DE HISTORIE VAN DE JUTTEPEER

               
                                                                                        onze juttepeer op 26 juli 2016

Onze juttepeer is geplant in 1647 en is de eerste gecultiveerde perenboom, door mensen gekweekt vanuit de wilde peer. De oudste perenboom van Nederland is daardoor van grote cultuurhistorische waarde.


                              

De juttepeer is een mooie rustig groeiende perenboom met een aanvankelijk brede groeiwijze, pas op latere leeftijd gaat de boom echt de hoogte in. De juttepeer is een zeer oud ras, waarschijnlijk van Nederlandse oorsprong.
Eind april tot begin mei komen de witte bloemen met roze meeldraden te voorschijn. De juttepeer heeft andere perenrassen nodig voor de bestuiving, vandaar dat in onze binnentuin dan ook meerdere perenrassen staan.

De peren zijn de eerste helft van september rijp, vroeger werd door de bewoonsters van het Hofje juttepeergelei van de vruchten gemaakt. Dit was een logisch onderdeel van het gebruik van de tuin als moestuin. Later is de tuin veranderd in enkele bleekvelden en een siertuin.
In 1999 werden enkele loten van de perenboom op stammen geënt. Drie van deze inmiddels bomen zijn in de binnentuin geplant.


Sedert de 70'er jaren van de vorige eeuw is er driemaal groot onderhoud gepleegd aan onze hoogbejaarde dame.

1978 heeft boomchirurg Copijn de eerste chirurgische ingreep uitgevoerd.

                                       

Deze ingreep bestond uit het aanbrengen van spanankers in de holte in de gesteltakken en starre ijzeren ankers in de kroon van de boom. De starre verankering bestaat uit een aantal gegealvaniseerde staalkabels die met draadeinden in de gesteltakken zijn bevestigd. Tevens zijn er drie dynamische stormankers aangebracht. Deze zijn rondom de boom in de grond verankerd.

2008 is opnieuw ingegrepen vanwege teveel dood hout en schimmelvorming. Uitgevoerd door de dienst
         Stadsbeheer van de gemeente Den Haag met financiële ondersteuning van de gemeente Den Haag,
         Fonds 1818, het Prins Bernhard Cultuurfonds en de M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting.

2013 heeft wederom ingrijpend onderhoud plaatsgevonden aan de boom, ditmaal mogelijk door een gift van
         Nationale-Nederlanden aan de Haagse tak van de landelijke Bomenstichting. Op voordracht van Clara Visser,
         voorzitter Adviesraad Monumentale Bomen Den Haag, is onze juttepeer verkozen.

Ter voorbereiding op dit onderhoud is 20 december 2012 in opdracht van de gemeente Den Haag de toestand van de juttepeer onderzocht. Dit onderzoek is uitgevoerd door Gerben Houweling van Cobra Boomadviseurs. Naast het gebruikelijke bodemonderzoek was het bijzonder interessant om te zien hoe het beeld van het inwendige van de stam van onze juttepeer werd gemaakt met behulp van een PICUS-geluidstomograaf.

                                                                               

Bij een PICUS-meting meten de sensoren het geluid van een klophamer. Alle sensoren zijn door middel van een pinnetje verbonden met de stam. Om beurten wordt een sensor losgekoppeld en wordt op het pinnetje een klap gegeven: in aangetast hout gaat geluid langzamer, bij een holte moet het geluid er omheen. De software maakt van de meetgegevens een doorsnede van de boom. Uit deze PICUS-meting bleek eenderde van de stam er slecht aan toe te zijn.

Uit het onderzoek van Cobra kwamen enkele adviezen, waaronder extra meststoffen in de grond rond de boom en het terugsnoeien van de kroon, omdat deze duidelijk, zeker als zij vruchten droeg, te zwaar werd voor onze juttepeer met een stamdiameter van 85 cm., een hoogte van circa 8 m. en een kroondiameter van circa 12 m. Gezien haar hoge leeftijd gaat het toch nog redelijk goed met onze boom en kan zij nog jaren mee.

Het snoeien vond plaats op 9 juni 2013. Door het wegzagen van de dode takken en een deel van de gezonde takken zal, volgens de deskundigen, onze juttepeer zich nog een behoorlijk aantal jaren kunnen redden. Het is natuurlijk afwachten hoe de boom reageert op de behandeling. Er zijn een aantal gaten in de grond rond de boom geboord, waarin compost met extra meststoffen is gestort. De nog aanwezige gezonde takken en nieuwe uitlopers met vruchten moeten de sapstroom in de boom stimuleren, als onderdeel van het herstel.

                                       
Deze werkzaamheden zijn uitgevoerd door Gerrit-Jan van Prooijen en Leendert Martijn van Prohold Boomtechnisch Advies in opdracht van de al eerder genoemde Bomenstichting Den Haag.